Gazetar: Shkëlzen Aqifi
Plani evropian që u pranua nga Kosova dhe Serbia në takimin e 27 shkurtit në Bruksel, për zbatimin e të cilit po diskutojnë në Ohër Albin Kurti e Aleksandar Vuçiq synon që palët të respektojnë të drejtat sovrane të njëra-tjetrës, pavarësinë, autonominë, sovranitetin, integritetin territorial, të drejtën e vetëvendosjes dhe mbrojtjen e të drejtave të njeriut dhe mosdiskriminimit.
Plani parasheh njohjen e simboleve dhe dokumenteve relevante, që do të mundësonin qarkullimin e lirë të njerëzve dhe mallrave. Në nenin e parë thuhet: Të dyja palët do t’i njohin dokumentet relevante dhe simbolet kombëtare të njëra-tjetrës, përfshirë pasaportat, diplomat, targat e automjeteve dhe vulat doganore.
Në nenin dy të propozimit thuhet se: Të dyja palët do të udhëzohen nga qëllimi dhe parimet e përcaktuara në Kartën e Kombeve të Bashkuara, veçanërisht ato që kanë të bëjnë me të drejtat sovrane të shteteve, respektimin e pavarësisë, autonomisë dhe integritetit territorial të tyre, të drejtën për vetëvendosje, mbrojtjen e të drejtave të njeriut dhe mosdiskriminimin
Në nenin 4 thuhet se: Palët nisen nga supozimi se asnjëra nga këto të dyja nuk mund ta përfaqësojë palën tjetër në sferën ndërkombëtare apo të veprojë në emër të saj. Serbia nuk do ta kundërshtojë anëtarësimin e Kosovës në asnjë organizatë ndërkombëtare.
Sa u përket të drejtave të komunitetit serb në Kosovë, propozimi parasheh mbrojtjen e tyre. Po ashtu thuhet se duke pasur për bazë instrumentet e Këshillit Evropian dhe përvojat ekzistuese evropiane, palët do të përkushtohen që ky komunitet të ketë një nivel të përshtatshëm të vetëqeverisjes në Kosovë, si dhe të gëzojë të drejtën e ndihmës financiare nga Serbia. Po ashtu, me këtë propozim, palët pajtohen që të mos e pengojnë njëra-tjetrën, kur bëhet fjalë për anëtarësimin në organizata ndërkombëtare. Në pikën 10 të Marrëveshjes drejt normalizimit Kosovë-Serbi thuhet se të dyja palët konfirmojnë detyrimin e tyre për t’i zbatuar të gjitha marrëveshjet e kaluara të dialogut, të cilat mbeten të vlefshme dhe detyruese, përfshirë atë për Asociacionin.
PROPOZIMI EUROPIAN
Neni 1
Palët do të zhvillojnë marrëdhënie normale të fqinjësisë së mirë me njëra-tjetrën, mbi bazën e të drejtave të barabarta.
Të dyja palët do t’i njohin dokumentet relevante dhe simbolet kombëtare të njëra-tjetrës, përfshirë pasaportat, diplomat, targat e automjeteve dhe vulat doganore.
Neni 2
Të dyja palët do të udhëzohen nga qëllimi dhe parimet e përcaktuara në Kartën e Kombeve të Bashkuara, veçanërisht ato që kanë të bëjnë me të drejtat sovrane të shteteve, respektimin e pavarësisë, autonomisë dhe integritetit territorial të tyre, të drejtën për vetëvendosje, mbrojtjen e të drejtave të njeriut dhe mosdiskriminimin.
Neni 3
Në përputhje me Kartën e Kombeve të Bashkuara, palët do ta zgjidhin çdo mosmarrëveshje ndërmjet tyre vetëm në mënyrë paqësore dhe do të përmbahen nga kërcënimi apo përdorimi i forcës.
Neni 4
Palët nisen nga supozimi se asnjëra nga këto të dyja nuk mund ta përfaqësojë palën tjetër në sferën ndërkombëtare apo të veprojë në emër të saj. Serbia nuk do ta kundërshtojë anëtarësimin e Kosovës në asnjë organizatë ndërkombëtare.
Neni 5
Asnjëra palë nuk do të bllokojë, ose do të inkurajojë të tjerët të bllokojnë përparimin e palëve në rrugët e tyre perspektive drejt BE-së bazuar në meritat e tyre. Të dyja palët duhet të respektojnë vlerat e përmendura në nenin 2 dhe 21 të Traktatit të Bashkimit Evropian.
Neni 6
Përderisa kjo marrëveshje bazë përfaqëson një hap të rëndësishëm të normalizimit, të dyja palët do të vazhdojnë me një shtysë të re në procesin e dialogut të udhëhequr nga BE-ja, që do të çojë në marrëveshjen ligjërisht të detyrueshme, gjithëpërfshirëse për normalizimin e marrëdhënieve.
Palët bien dakord ta thellojnë bashkëpunimin në të ardhmen në fushat e ekonomisë, shkencës dhe teknologjisë, transportit dhe lidhshmërisë, marrëdhënieve në drejtësi dhe zbatim të ligjit, postë dhe telekomunikacion, shëndetësi, kulturë, fe, sport, mbrojtje të mjedisit, persona të zhdukur, dhe fusha të tjera të ngjashme përmes arritjes së marrëveshjeve specifike.
Detajet do të pajtohen në marrëveshjet shtesë në dialogun e ndërmjetësuar nga BE-ja.
Neni 7
Të dyja palët janë të përkushtuara në arritjen e marrëveshjeve specifike dhe garancive, në përputhje me instrumentet përkatëse të Këshillit të Evropës dhe duke përdorur përvojat ekzistuese evropiane, për të siguruar një nivel të përshtatshëm të vetëqeverisjes për komunitetin serb në Kosovë dhe mundësinë e ofrimit të shërbimeve në disa fusha specifike, përfshirë mundësinë e ndihmës financiare nga Serbia dhe kanalet e drejtpërdrejta të komunikimit të komunitetit serb me Qeverinë e Kosovës.
Palët do ta zyrtarizojnë statusin e Kishës Ortodokse Serbe në Kosovë dhe do të ofrojnë një nivel të lartë të mbrojtjes së trashëgimisë fetare dhe kulturore serbe, në përputhje me modelet ekzistuese evropiane.
Neni 8
Palët do të shkëmbejnë misione të përhershme. Ato do të vendosen në selitë përkatëse të qeverive.
Çështjet praktike që lidhen me vendosjen e misioneve do të trajtohen veçmas.
Neni 9
Të dyja palët vënë në dukje angazhimin e BE-së dhe donatorëve të tjerë për ta krijuar një pako të veçantë ndihme financiare për projektet e përbashkëta të palëve për zhvillimin ekonomik, lidhshmërinë, tranzicionin e gjelbër dhe në fusha të tjera kyçe.
Neni 10
Palët do ta krijojnë komisionin e përbashkët, të kryesuar nga BE-ja, për monitorimin e zbatimit të kësaj marrëveshjeje.
Të dyja palët konfirmojnë detyrimet e tyre për zbatimin e të gjitha marrëveshjeve të dialogut nga e kaluara.
Neni 11
Palët angazhohen të respektojnë udhërrëfyesin e zbatimit të kësaj marrëveshjeje.
Aneks i marrëveshjes për rrugën drejt normalizimit ndërmjet Kosovës dhe Serbisë
1. Ky Aneks përbën një pjesë integrale të Marrëveshjes.
2. Ky Aneks përshkruan sekuencën e ngjarjeve për zbatimin e Marrëveshjes. Këto ngjarje rrjedhin nga detyrimet e Palëve të përmendura në nenet 1,4,7, 8, 9 dhe 10 të Marrëveshjes. Të gjitha nenet e tjera do të hyjnë në fuqi me nënshkrimin e Marrëveshjes.
3. Jo më vonë se 15 ditë pas nënshkrimit të Marrëveshjes Themelore, Ekipi Menaxhues do të mblidhet për të paraqitur draftin e parë të Statutit për të siguruar një nivel të duhur të vetë-menaxhimit për komunitetin serb në Kosovë në Dialogun e lehtësuar nga BE-ja. pas së cilës Palët do të fillojnë menjëherë negociatat për Statutin nën lehtësimin e BE-së.
4. Me paraqitjen e draftit të parë të Statutit dhe fillimin e negociatave për të, Palët do të mundësojnë zyrtarisht hyrjen në fuqi menjëherë: a) Njohjen reciproke të dokumenteve të tyre përkatëse dhe simboleve kombëtare (neni 1 (2) i Marrëveshja)); dhe b) Shkëmbimi i misioneve të përhershme në bazë të një marrëveshjeje paraprake mbi aranzhimet praktike (neni 8 i Marrëveshjes)
5. Palët angazhohen të finalizojnë negociatat dhe të bien dakord për statutin në një afat kohor të përshpejtuar, por jo më vonë se afati i përmendur në nenin 8 të Aneksit. Kosova zotohet të sigurojë qëndrueshmërinë ligjore të Statutin e rënë dakord dhe ta miratojë atë duke miratuar një dekret.
6. Brenda 30 ditëve pas nënshkrimit të Marrëveshjes, Palët do të krijojnë: Komitetin e Përbashkët për të monitoruar zbatimin e Marrëveshjes, të kryesuar nga BE (neni 10 (1) i Marrëveshjes) dhe do të bien dakord për Termat e Referencës së Komiteti.
7. Brenda 30 ditëve pas themelimit të Komitetit të Përbashkët, Kosova do të zyrtarizojë statusin e Kishës Ortodokse Serbe në Kosovë dhe do të fillojë procedurat e brendshme për mbrojtjen e objekteve të trashëgimisë fetare dhe kulturore serbe sipas Dialogut të lehtësuar nga BE-ja (neni 7 2) të Marrëveshjes).
8. Brenda 150 ditëve pas nënshkrimit të Marrëveshjes, BE-ja, së bashku me donatorët e tjerë. Do të organizojë një konferencë të nivelit të lartë për të miratuar një paketë speciale për investime dhe mbështetje financiare, Neni 9 i Marrëveshjes). Asnjë pagim nga pakoja nuk do të bëhet përpara se Lehtësuesi i BE-së të konkludojë se të gjitha dispozitat e këtij Aneksi dhe nenit 4 të Marrëveshjes Bazë janë zbatuar plotësisht”./Alsat.mk
.